DIR – serwis typowo komputerowy

Rozwój technologii JavaScript i Ajax spowodował, że aplikacje, które mogły dotychczas pracować jedynie w systemie operacyjnym mogą zostać przeniesione do Internetu. Zamiast systemu operacyjnego uruchomieniem takiego programu zajmuje się przeglądarka. Aplikacje uruchamiane przez przeglądarkę są znaczenie wolniejsze od pierwowzoru, do wykonania pojedynczej operacji wymagają większej mocy procesora, ale mają jedną dużą zaletę w stosunku do tych tradycyjnych – mogą być uruchamiane z dowolnego komputera podłączonego do Internetu bez instalacji oprogramowania na komputerze. Zaleta ta spowodowała, że od kilku lat wiele firm próbuje z różnym skutkiem przepisać najpopularniejsze aplikacje tak, aby działały w przeglądarce. O ile w przypadku edytora tekstowego czy arkusza kalkulacyjnego nie udało się jeszcze uzyskać satysfakcjonujących efektów, o tyle w przypadku czytnika RSS można mówić o dużym sukcesie. Najpopularniejszym czytnikiem RSS dostępnym przez przeglądarkę jest kolejny produkt firmy Google – Google Reader.
Olbrzymią zaletą tego rozwiązania (jak i innych podobnych) jest możliwość uzyskania dostępu do swoich kanałów poprzez zalogowanie się na stronie www.google.com/reader z każdego miejsca na świecie, gdzie jest dostęp do sieci Internet. Wadą takiego rozwiązania jest brak powiadamiania o nowych wiadomościach, o ile nie ma się włączonej strony z czytnikiem. Innym rozwiązaniem wartym polecenia jest odpowiednik wspomnianego FeedDemon’a – NewsGator Online, dostępnego pod adresem www.newsgator.com/Individuals/NewsGatorOnline.

Czytnik RSS zwykle składa się z trzech okien. Pierwsze okno to lista wybranych (zasubskrybowanych) kanałów w formie drzewka lub listy. Kanały mogą być podzielone na foldery, grupujące kanały o podobnej tematyce. Aby dodać kanał RSS do drzewka należy znać jego adres. Zdarza się, że użytkownicy mylą adres kanału rss z adresem portalu (adresem kanału RSS nie jest www.interia.pl, a przykładowy kanał Interii ma adres http://kanaly.rss.interia.pl/fakty.xml), ale jeśli twórca strony internetowej użył specjalnych znaczników wskazujących na kanał RSS, to często wystarczy podać sam adres portalu (jednak nie wszystkie czytniki RSS mają wbudowaną taką funkcję). Zwykle kanały RSS mają rozszerzenie xml zamiast tradycyjnego htm lub html. Po kliknięciu na kanał lub folder w drugim oknie pojawia się lista wiadomości. Bardzo często sposób wyświetlania wiadomości w tym oknie można konfigurować. Dostępne są opcje wyświetlania tylko tytułów lub tytułów razem ze streszczeniem. Dodatkowo, można ustawić, aby widoczne były tylko nieprzeczytane wiadomości lub wiadomości z ostatniego dnia itp. Dodatkowymi funkcjami są wysłanie wiadomości mailem, przypisanie wiadomości flagi (podobnie jak w programach pocztowych) oraz usunięcie wiadomości. Po kliknięciu w wiadomość (w zależności od czytnika pojedynczy lub podwójny klik) w trzecim oknie, które jest wbudowaną przeglądarką Internetową, otwiera się strona portalu – właściciela kanału RSS, na której znajduje się pełna treść wybranej wiadomości.

Pierwszą analizowaną kategorią agregatorów treści są czytniki RSS instalowane w systemie operacyjnym komputera. Podstawowym kryterium decydującym o przynależności oprogramowania do tej grupy jest konieczność dostarczenia pliku instalacyjnego z programem na dysk twardy komputera, a następnie instalacja w systemie operacyjnym.
Pierwsze kanały RSS powstały w latach 1999-2000. Struktura kanału, która szczegółowo zostanie omówiona w kolejnym podrozdziale, nie sprzyja wygodnemu czytaniu w przeglądarce. Co prawda już w 2000 roku przeglądarka Netscape miała wbudowaną obsługę kanałów RSS, ale znacznie wygodniejsze korzystanie z kanałów RSS zapewnia program dedykowany do tego celu, tak zwany Czytnik kanałów RSS (RSS Reader). Czytnik kanałów, to aplikacja pobierana z Internetu i instalowana w systemie operacyjnym. Zwykle po instalacji subskrybowana (subskrybowanie kanału oznacza dodanie go do czytnika RSS ) jest domyślna lista kanałów.

Bardzo często portale internetowe tworzą kanały RSS grupujące wiadomości o wybranej tematyce z danego portalu. Największe polskie portale internetowe udostępniają po kilkadziesiąt różnych kanałów RSS, począwszy od ogólnej tematyki wiadomości, poprzez wiadomości lokalne (każde miasto ma swój własny kanał), aż do kanałów tematycznych takich jak biznes, motoryzacja, sport czy praca.
Kanały RSS umożliwiają również dodanie do treści załączników zdjęć lub plików multimedialnych. Jeśli załączniki są plikami muzycznymi , to kanały RSS nazywane są Podcast’ami (ang. Podcast). Jeśli załączone są materiały video, to taki kanał nazywa się Videocast’em (ang. Videocast).
Jednym z pierwszych agregatorów treści był produkt Google News – news.google.com. Jest to strona zawierająca najważniejsze wiadomości zebrane przez automatyczny mechanizm przygotowany przez Google i zaprezentowane w jednym miejscu. Google News powstał już w 2002 roku. Jego główną wadą jest brak możliwości dodania własnego źródła informacji. Możliwości takie mają aplikacje nazywane czytnikami RSS.

Agregatory treści działają głównie na bazie technologii XML (Extensible Markup Language), a w szczególności RSS (Really Simple Syndication). Technologie te umożliwiają przesyłanie spisu treści wybranej strony internetowej czy portalu (więcej szczegółów o technologii XML i RSS znajdzie się w kolejnym podrozdziale). W takim spisie treści, nazywanym kanałem RSS (ang. RSS feed), znajduje się: tytuł wiadomości, data stworzenia, streszczenie oraz link do strony portalu – właściciela kanału RSS, gdzie znajduje się pełna strona wiadomości. Za pomocą takiego spisu treści wiadomości są przesyłane do agregatora, który dalej udostępnia je swoim użytkownikom. Korzystanie z kanałów RSS przynosi korzyści zarówno użytkownikom, jak i ich właścicielom. Użytkownicy mają pewność, że wszystkie wiadomości z danego portalu niemalże same do nich trafią. Nie tracą czasu na wchodzenie na kilka różnych portali, otwierają jedną stronę agregatora, gdzie obok siebie mają dostępnych kilka spisów treści ulubionych portali internetowych. Ponadto agregatory RSS, bazując na dacie wiadomości, informują użytkownika, czy od czasu jego ostatniej wizyty w danym kanale pojawiły się nowe wiadomości. Właściciele portali mają gwarancję, że użytkownik, który korzysta z ich kanału RSS będzie regularnie odwiedzał ich stronę i nie zapomni o jej istnieniu. Z tego właśnie powodu na stronach internetowych bardzo często można zauważyć pomarańczowy znaczek oznaczający kanał RSS.

Informacja jest jedną z najcenniejszych wartości w dzisiejszym świecie, jednak nadmiar informacji powoduje, że jej wartość drastycznie spada. W rozdziale tym, zostanie szczegółowo opisana tematyka agregatorów treści – serwisów, które w jednym miejscu gromadzą treść z wielu innych stron internetowych i pozwalają użytkownikom wybrać tylko to, co ich naprawdę interesuje.
Wraz z nadejściem trendu Web 2.0 rozpoczął się niezwykle dynamiczny okres rozwoju Internetu. Jasnym stało się, że Internet jest nowym medium, które stale zyskuje na popularności i powoli wypiera stare media. W początkowej fazie rozwoju w Internecie obecne były zupełnie nowopowstałe firmy takie jak Yahoo, Google, a w Polsce Wirtualna Polska czy Onet. Wraz z rosnącą popularnością Internetu, swoje strony stworzyły również gazety, radia i telewizje. Sukcesy firm Web 2.0 zachęciły kolejnych twórców do zakładania firm internetowych. Analizując portal startups.pl, na którym przedstawiane są nowe inicjatywy pojawiające się w sieci, można zauważyć, że niemalże codziennie pojawiają się nowe, profesjonalne strony i firmy internetowe, pragnące pozyskać wiernych użytkowników. Taka sytuacja powoduje, że w Internecie występuje natłok informacji. Trudno jest oddzielić treść wartościową od tej bezwartościowej. Codziennie Internauta zalewany jest morzem informacji. Jeśli dołożymy do tego coraz większą liczbę reklam pojawiających się na stronach okazuje się, że marnujemy coraz więcej czasu, poszukując interesujących nas wiadomości. Bardzo często zdarza się, że informacje, na których naprawdę nam zależy do nas nie docierają.

Sztuczna inteligencja od lat fascynuje ludzi. W filmach fantastycznych bardzo często, występują inteligentne roboty, które potrafią się same uczyć. Główne miejsce w rozważaniach na temat przyszłości Internetu, zajmuje kwestia inteligencji sieci. Eksperci zastanawiają się czy i kiedy sieć będzie mogła się uczyć i wnioskować na podstawie wprowadzanych danych.
Jedną z koncepcji przyszłego rozwoju Internetu jest Semantic Web (sieć semantyczna). Koncepcja współtworzona jest przez wspomnianego już w tej pracy ojca Internetu Sir Tima Bernersa-Lee, co znacznie zwiększa prawdopodobieństwo jej realizacji. Zakłada ona powstanie standardu opisującego treści w Internecie w sposób, który umożliwi urządzeniom i programom przetwarzanie informacji zgodnie z ich przeznaczeniem. W praktyce oznaczałoby to, że dane przesyłane wraz z ich opisem (meta-danymi) rozumiane byłyby i interpretowane przez komputery. Dzięki takiej konstrukcji Internetu, komputery mogłyby wnioskować na podstawie wprowadzanych danych, np. na podstawie danej “Ewa jest żoną Adama” możemy też dowiedzieć się, że Ewa jest kobietą, Adam mężczyzną, Adam jest mężem Ewy, żaden inny mężczyzna nie jest mężem Ewy, etc.
Już dzisiaj z Internetu codziennie korzystają miliony ludzi, a największe strony internetowe przynoszą ogromne zyski. Dzięki temu Internet cały czas rozwija się bardzo dynamicznie. Powstają kolejne strony i aplikacje, które przyciągają nowych użytkowników. Bez względu na to, jak będzie wyglądał Internet za kilka/kilkanaście lat, już dzisiaj z dużą pewnością można stwierdzić, że Internet jest jednym z fenomenów przełomu XX i XXI wieku.

Inną filozofią tworzenia stron mobilnych jest One Web. Polega ona na zachowaniu tego samego adresu strony dla wersji tradycyjnej oraz mobilnej. Serwer www miałby automatycznie dostosowywać wygląd strony do odpowiedniej rozdzielczości ekranu czy możliwości urządzenia. W praktyce idea ta jest trudna do wprowadzenia w życie, ale z drugiej strony urządzenia takie jak iPod, z dużym ekranem i wbudowaną przeglądarką Safari, pozwalają na komfortowe oglądanie niemalże każdej strony w Internecie bez specjalnego jej dostosowywania.
Ideę One Web inaczej rozumie producent przeglądarki internetowej Opera. Mobilna wersja przeglądarki – Opera Mini, po wpisaniu adresu łączy się z zewnętrznym serwerem, który przy użyciu technologii Small Screen Rendering dostosowuje zwykłe strony tak, aby były poprawnie wyświetlane na ekranie urządzenia przenośnego. Opera Mini obsługuje technologię JavaScript, ale nie radzi sobie z Flash. Dzięki takiemu działaniu twórcy stron nie muszą się martwić o tworzenie specjalnych, mobilnych wersji swoich serwisów. Pracę tę za nich wykona serwer firmy Opera. Wyjątkiem jest dostosowanie treści serwisu do potrzeb mobilnego użytkownika – tego serwer nie jest w stanie zrobić (treść będzie identyczna jak na zwykłej stronie).
Niezależnie, która koncepcja rozwoju Internetu mobilnego okaże się słuszna, pewne jest, że ten rodzaj usług będzie się bardzo dynamicznie rozwijał i w niedalekiej przyszłości będzie stanowił ważną część Internetu. Firma Google, udostępniła już mobilną wersję reklam kontekstowych AdSense, więc nic nie stoi na przeszkodzie, aby również mobilne serwisy przynosiły zyski.

Filozofię promocji poprzez internet mobilny przyjął Onet i jak przystało na lidera polskiego Internetu jako pierwszy wśród największych portali stworzył wersję mobilną serwisu dostępną pod adresem lajt.onet.pl, która do dziś jest bardzo intensywnie promowana.
Lajt’owa wersja Onetu została przystosowana do potrzeb urządzeń mobilnych, zgodnie z wcześniej wymienionymi wytycznymi. Zawiera bardzo mało grafiki, nie za dużo tekstów, co powoduje, że jest lekka i szybko się wczytuje. Znajdują się na niej tylko najważniejsze informacje, którymi może być zainteresowany mobilny internauta. Podobne wersje mobilne stworzyli główni rywale – gazeta.mobi, mobiinteria.pl oraz mini.wp.pl. Intensywnie swoją wersję mobilną promuje portal finansowy Bankier.pl, dostępną pod adresem m.bankier.pl.

Oprócz dużego zaangażowania użytkowników w tworzenie treści, cechą wspólną wymienionych serwisów jest ich ogromna wycena. Jest to możliwe, ponieważ portale Web 2.0 charakteryzują się bardzo długim czasem korzystania przez użytkowników. Podczas gdy jedna wizyta na tradycyjnym portalu trwa zwykle kilka minut (użytkownik czyta najświeższe wiadomości i wychodzi), to wizyty na portalach społecznościowych trwają średnio od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Różnicę tą wyraźnie widać porównując rankingi stron pod względem zasięgu (ilości unikatowych użytkowników) oraz łącznego czasu spędzanego na portalu.
O ile w rankingu największej ilości unikatowych użytkowników odwiedzających stronę w miesiącu dominują podmioty z ery 1.0 – Google, Onet i WP, o tyle w rankingu czasu spędzanego na portalu numerem jeden jest Nasza-klasa. Wysoko znajdują się również serwisy społecznościowe: Fotka.pl, puls.pl i grono.net oraz YouTube. Dzięki takim statystykom, ich modele biznesowe znacznie różnią się od modeli biznesowych portali 1.0.